Tết Trung thu của Huy

“Xôi nóng bánh khúc nóng đây ! Ai xôi nóng bánh khúc nóng không nào ?”
Tiếng rao của người bán hàng rong buổi sáng đã đánh thức Huy dậy.

-  Ừ nhỉ, mình đang ở Hà Nội, Việt Nam !

Đưa mắt nhìn xung quanh, Huy lập tức nhớ ra tối qua em đã ngủ lại nhà cô Hoa, bạn thân của mẹ. Lần nào về Việt Nam, Huy cũng được đến đây ở chơi vài ngày.
Gia đình cô Hoa có  năm người : cô, chú Hải và  ba anh em Khuê, Khang,Vi. 

Mọi người đều đã dậy và đã ngồi ở bàn ăn. Cô Hoa đang chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà : Phở !
Khuê chỉ ghế cho Huy ngồi, đưa cho em một tờ lịch rồi giải thích :

- Tháng 10 năm 2009, ngày mồng 3, thứ bảy – đây là ngày tháng dương lịch. Còn ở góc trái bên dưới là ngày tháng âm lịch- ngày 15 tháng 8.

- À, tưởng gì…Em biết rồi ! Mẹ dạy em cách xem lịch Việt Nam rồi.

- Vậy thì đố em biết hôm nay là ngày gì ?

Không đủ kiên nhẫn để đợi Huy trả lời, Khang và Vi đồng thanh  reo lên : 

- Là Tết Trung thu !

Bốn anh em cười vang vui sướng !

Ở Pháp, mẹ vẫn thường kể  với Huy về các ngày lễ Tết truyền thống của Việt Nam. Ngày 15 tháng 8 âm lịch là  Trung thu - Tết của trẻ con.
Có nhiều thứ đồ chơi đẹp và độc đáo cho dịp này lắm : đèn ông sao, đèn kéo quân,  đèn cá chép, mặt nạ,  tò he... ! Và cả bánh Trung thu nữa !
Ngày hội diễn ra dưới ánh trăng rằm. Trẻ con rủ nhau ra phố để xem múa lân, rồi cùng nhau đi rước đèn ông sao, phá cỗ và trông trăng.
Huy vẫn luôn ao ước trong đám trẻ con đó cũng có em. Mong muốn ấy đã trở thành hiện thực. Năm nay, em có một Tết Trung thu thật !

Đây là Trung thu đầu tiên của Huy nên cô Hoa và chú Hải đã đề xuất :

- Mấy anh em có muốn cả nhà cùng ngồi làm đèn ông sao, thay vì mua đèn ở ngoài đường ?

- Nào, các con ! Chúng ta cùng làm đèn đi  ! Xem đèn của ai đẹp  nhất nhé !

Làm đèn ông sao chẳng khó tẹo nào ! Đầu tiên là làm khung đèn. Lấy  năm thanh tre, ghép thành hình ngôi sao rồi dùng dây buộc chặt các đỉnh. Cần  hai ngôi sao như vậy để tạo thành đèn. Nối  hai ngôi sao với nhau bằng cách đặt vào giữa  năm đoạn tre ngắn, rồi dùng dây buộc các đỉnh với nhau, thật chặt !

- Các con xong chưa ? Cả nhà cùng trang trí đèn nhé ! Dán giấy màu gì cũng được, tùy theo sở thích của các con !

Cô Hoa nói rồi lấy kéo cắt giấy bóng kính thành nhiều hình tam giác vừa khít với các cánh đèn.

Huy chọn giấy đỏ và vàng. Ngôi sao của Vi  năm cánh sao rực rỡ  năm màu.  Ngôi sao của Khang  màu vàng và xanh nước biển. Khuê không thích pha màu nên  em dán giấy đỏ trơn.

- Các con giỏi lắm ! Bây giờ, chúng ta lồng ngôi sao vào trong vòng tre, thêm cán cầm. Thế là xong đèn ông sao rồi !

Bốn anh em tự hào lắm, cùng hát vang :

Chiếc đèn ông sao sao năm cánh tươi màu
Cán đây rất dài, cán cao qua đầu
Em cầm đèn sao em hát vang vang
Đèn sao tươi màu của đêm rằm liên hoan...
Tùng dinh dinh là tùng tùng dinh dinh

Buổi chiều, cả nhà dẫn Huy đi xem nặn tò he - một loại đồ chơi dân gian bằng bột gạo.

Vào các dịp lễ hội như rằm tháng Tám, các nghệ nhân làm tò he của làng nghề Xuân La lại tập trung về cổng Văn Miếu Quốc Tử Giám. Nhờ thế mà, trẻ con thành phố lại có dịp được xem bàn tay khéo léo của họ nặn các con vật cổ tích và hiện đại.

Trước đây, người ta gắn các con vật này vào một chiếc kèn ống. Khi thổi, kèn phát ra âm thanh rất vui tai  “tò te”.  “Tò he”, một cách gọi lái đi, đã trở thành tên của đồ chơi.

Bây giờ đơn giản hơn, các con vật đủ màu sắc rực rỡ được gắn trên một cái que tre để trẻ con cầm đi chơi. 

Bốn anh em lại gần làm quen với chú Tuệ. Đồ nghề của chú gồm những gì ? Một con dao nhỏ, vài que tre và một cái lược  . Chú bày tò he trên một cái thùng bằng gỗ ở trước mặt.

-Làm bột này có khó không chú ? – Huy hào hứng hỏi.

Chú Tuệ cười :

-Không khó mà cần nhiều thời gian ! Chú trộn bột gạo tẻ với gạo nếp. Đổ nước vào bột, chú nhào cho đến khi bột nhuyễn, quyện dính vào nhau thì chú vê thành cục. Tiếp đó, chú cho bột vào nồi nước sôi, để một giờ đồng hồ đến khi bột nổi. Bao giờ bột nguội thì bắt đầu nhuộm màu . Phẩm màu đều là "cây nhà lá vườn" !

Chú Tuệ lấy ra khỏi thùng gỗ một cái túi nhỏ :

-Các cháu nhìn này, màu vàng được nghiền từ củ nghệ.  Màu xanh từ lá cây cơm nếp. Màu đỏ từ ruột quả gấc chín. Màu đen từ cây nhọ nồi . Các màu sắc khác đều được tạo từ những màu chính này.

Chú Tuệ đưa bột cho bốn anh em và hướng dẫn cách nặn các hình thù khác nhau. Khuê, Huy, Khang và Vi phấn khởi ra về với các con tò he, do chính tay mình làm !

Rằm tháng Tám, nhà nào cũng có bánh trung thu. Bánh được bán ở khắp nơi. Phố Bà Triệu, nơi tập trung nhiều hiệu bánh nổi tiếng tấp nập người mua và rực rỡ đèn lồng đỏ.  
Bánh Trung thu có hai loại : bánh nướng và bánh dẻo.
Bánh nướng màu vàng, vỏ bằng bột mì. Bánh dẻo màu trắng, vỏ được làm từ bột nếp. Bánh hình tròn và hình vuông. Có cả bánh hình cá chép và lợn con dành cho trẻ con. Bên trong bánh có nhiều loại nhân khác nhau.

- Đậu xanh trứng muối, khoai môn, cốm, hạt sen ! Huy thích ăn bánh nào ? - Khang hỏi.

- Em chẳng biết nữa. Bánh nào trông cũng rất ngon…

- Chúng ta sẽ mua mỗi loại bánh một chiếc để Huy nếm thử.

- Bánh nướng bánh dẻo đây rồi nhé ! Hoa quả mẹ đã mua hôm qua. Mâm cỗ Trung thu của các con chỉ thiếu cốm nữa thôi.

Cô Hoa nói rồi vẫy tay ra hiệu cho người gánh cốm rong bên kia đường dừng lại.
Cốm, một đặc sản  của Hà Nội, chỉ có vào mùa thu. Cốm màu xanh nhạt, được làm từ hạt thóc non của lúa nếp.

- Cốm của chị ngon và tươi lắm. Mua đi !

Cả nhà ngồi xúm  quanh hai thúng  hàng. Tranh thủ lúc cô Hoa đang trò chuyện với người bán hàng, chú  Hải đã giải thích cho bốn anh em :

-   Cốm được gói bằng lá sen vì như thế, cốm sẽ thơm hơn, ngon hơn, và không bị khô.

- Cả nhà mình đưa Huy đi chơi Hàng Mã nhé bố mẹ ?

Hàng Mã, một trong 36 phố cổ Hà Nội, chuyên bán các loại đồ chơi, đồ trang trí. Khu phố lúc nào cũng nhộn nhịp người bán và người mua. Vào dịp Trung thu, Hàng Mã lại càng trở nên tấp nập hơn. Tất cả đồ chơi, từ truyền thống đến hiện đại đều được bày bán ở đây.
Huy, Khuê, Khang và Vi kéo tay nhau đi, ngợp giữa rừng đồ chơi !

- Gừ…, sợ không ? Huy đội mũ sư tử lên đầu rồi trêu mọi người.

Cả nhà cùng cười vang trước niềm vui sướng của Huy. Lần đầu tiên được chạm tay vào những thứ đồ chơi này, Huy hạnh phúc lắm !

Năm nay đến lượt nhà Khuê, Khang, Vi tổ chức phá cỗ cho các bạn bè trong khu phố nên mọi thứ được chuẩn bị công phu lắm.
Trên sân thượng, cô Hoa và chú Hải bày biện mâm cỗ Trung thu : bánh nướng bánh dẻo, bưởi, hồng xanh, hồng đỏ, na, chuối, cốm. Và trang trí nhà cửa: cắm nến, treo đèn lồng.

Sân thượng thường được chọn làm chỗ để phá cỗ. Ở trên cao, tất cả sẽ nhìn thấy ông Trăng rõ nhất !

Vừa nghe thấy tiếng nhạc trống của đoàn múa sử tử, bốn anh em vội vã cầm đèn ông sao, chạy ùa ra phố. Các bạn hàng xóm khác cũng đều có mặt đông đủ. Tất cả nối đuôi nhau, đi bộ khắp các ngõ hẻm và cùng hát vang : 

Tết Trung thu rước đèn đi chơi
Em rước đèn đi khắp phố phường
Lòng vui sướng với đèn trong tay
Em múa ca trong ánh trăng rằm
Đèn ông sao với đèn cá chép
Đèn thiên nga với đèn bướm bướm
Em rước đèn này đến cung trăng
Đèn xanh lơ với đèn tím tím
Đèn xanh lam với đèn trắng trắng
Trong ánh đèn rực rỡ muôn màu

Đến giờ phá cỗ rồi !  Huy, Khuê Khang và Vi trở về nhà cùng với các bạn hàng xóm.

Ngồi quây tròn bên bàn tiệc, tất cả cùng ngắm trăng và thưởng thức các quà bánh Trung thu : Cốm ngọt và bùi, bưởi chua giôn giốt, hồng ngâm giòn tan, na thơm và dai.

Huy chợt nghĩ đến bài giới thiệu mà em sẽ nói trước lớp khi quay về Pháp. Em sẽ kể về Tết Trung thu và sẽ  miêu tả thật kĩ những hương vị đặc biệt này.

- Trăng sáng và đẹp như trong câu chuyện mẹ kể - Huy khe khẽ thốt lên.

Mẹ còn giải thích với em rằng, đêm rằm tháng 8 Tám, người nông dân nhìn trăng và tiên đoán mùa màng.
Nếu trăng màu vàng thì năm đó trúng mùa tằm tơ. Còn nếu như trăng màu lục, thì đấy là dự báo của thiên tai và mất mùa.
Huy thì thầm :

Ước gì năm nào trăng cũng vàng như trăng rằm tháng Tám năm nay !

Ước gì tất cả các bạn nhỏ của Việt Nam cũng đều được đón Tết Trung thu như mình, như Khuê, Khang và Vi...